به گزارش سلامت نیوز به نقل از The Lancet Regional Health – Americas، نتایج یک مطالعه نشان می‌دهد ترکیب رژیم غذایی کم‌کالری با برنامه ورزشی تحت نظارت می‌تواند به فروکش دیابت نوع ۲ در بیش از نیمی از مبتلایان جوان به این بیماری کمک کند؛ بدون آنکه شرکت‌کنندگان برای کاهش قند خون از دارو استفاده کنند. با این حال، ماندگاری این نتایج در بلندمدت هنوز مشخص نیست.
تشخیص دیابت نوع ۲ لزوماً به این معنا نیست که بیماری تا پایان عمر با همان شدت باقی می‌ماند یا به‌طور اجتناب‌ناپذیر به‌مرور بدتر می‌شود.
شواهد علمی نشان می‌دهد که با مداخلات مناسب در سبک زندگی، می‌توان خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ را در افراد مبتلا به پیش‌دیابت تا ۵۸ درصد کاهش داد. تغذیه مناسب و فعالیت بدنی از مهم‌ترین اجزای این مداخلات هستند.
اکنون پژوهشگران بریتانیا و کانادا راهکاری ترکیبی را بررسی کرده‌اند که در آن بیش از نیمی از افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ با شروع زودهنگام، پس از ۲۴ هفته به مرحله فروکش بیماری رسیده‌اند. این برنامه شامل رژیم غذایی کم‌انرژی و تمرین‌های ورزشی ساختاریافته بود.
کابری داسگوپتا از دانشگاه مک‌گیل کانادا و همکارانش در مقاله خود نوشتند که میزان فروکش مشاهده‌شده در این مطالعه، در مقایسه با نتایج گزارش‌شده در پژوهش‌های مشابه با مدت پیگیری یکسان، در سطح بالایی قرار دارد.
به گفته پژوهشگران، یافته‌ها ظرفیت مداخلات سبک زندگی را برای دستیابی به فروکش بالینی معنادار تقویت می‌کند. این مطالعه همچنین نشان داده است که ترکیب رژیم غذایی کم‌انرژی و ورزش برنامه‌ریزی‌شده می‌تواند در جمعیتی چندقومیتی از مبتلایان به دیابت نوع ۲ با شروع زودهنگام نیز نتایج امیدوارکننده‌ای داشته باشد.
دیابت نوع ۲ با شروع زودهنگام چیست؟
دیابت نوع ۲ با شروع زودهنگام معمولاً به بیماری‌ای گفته می‌شود که تشخیص آن در سن ۴۵ سالگی یا پایین‌تر انجام شده باشد. این نوع دیابت در مقایسه با مواردی که در سنین بالاتر آغاز می‌شوند، اغلب روند پیشرفت سریع‌تری دارد.
افراد مبتلا به این بیماری ممکن است با افت سریع‌تر کنترل قند خون روبه‌رو شوند و در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به عوارض زودرس و مرگ زودهنگام قرار گیرند.
با این حال، پژوهش‌ها نشان می‌دهند که تغییرات هدفمند در سبک زندگی می‌توانند در برخی افراد به بهبود قابل توجه وضعیت متابولیک و فروکش بیماری کمک کنند.
رژیم ۸۰۰ تا ۹۰۰ کالری و ورزش منظم
این کارآزمایی تصادفی‌شده در سه مرکز در کانادا و بریتانیا انجام شد و ۹۶ فرد از قومیت‌های مختلف را دربر گرفت. همه شرکت‌کنندگان مبتلا به دیابت نوع ۲ با شروع زودهنگام و چاقی بودند و انسولین دریافت نمی‌کردند. میانگین سنی آن‌ها ۳۸ سال بود.
شرکت‌کنندگان به‌صورت تصادفی در دو گروه قرار گرفتند. گروه اول به زندگی معمول خود ادامه داد و گروه دوم وارد برنامه مداخله‌ای شامل رژیم کم‌انرژی و ورزش شد.
برنامه غذایی گروه مداخله شامل دریافت روزانه حدود ۸۰۰ تا ۹۰۰ کالری بود. برنامه ورزشی نیز شامل دو جلسه تمرین هوازی و مقاومتی در هفته تحت نظارت متخصص و یک جلسه ورزش مستقل در هفته می‌شد.
وضعیت سلامت شرکت‌کنندگان در طول مطالعه به‌دقت تحت نظارت قرار داشت.
پس از ۱۲ هفته، افراد گروه مداخله از رژیم کم‌انرژی به برنامه غذایی حفظ وزن تغییر کردند و برای ۱۲ هفته دیگر، ورزش را به‌صورت مستقل ادامه دادند.
فروکش دیابت در ۲۷ نفر از ۵۰ شرکت‌کننده
در پایان هفته بیست‌وچهارم، ۲۷ نفر از ۵۰ شرکت‌کننده گروه مداخله به فروکش دیابت رسیدند؛ در حالی که این نتیجه در گروه کنترل فقط در دو نفر مشاهده شد.
به این ترتیب، در گروه مداخله بیش از نیمی از شرکت‌کنندگان به فروکش بیماری رسیدند و این نتیجه بدون استفاده از داروهای کاهنده قند خون در چارچوب مداخله گزارش شد.
این یافته‌ها نشان می‌دهد که ترکیب رژیم غذایی کم‌انرژی با ورزش ساختاریافته می‌تواند برای برخی افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ با شروع زودهنگام، رویکردی مؤثر باشد.
با این حال، فروکش دیابت به معنای درمان قطعی نیست و این مطالعه نیز مشخص نکرده است که بهبود مشاهده‌شده تا چه مدت ادامه خواهد یافت.
کاهش چربی بدن بدون از دست دادن قابل توجه عضلات
یکی از یافته‌های مهم مطالعه این بود که شرکت‌کنندگان گروه مداخله، در مقایسه با گروه کنترل، کاهش قابل توجهی در توده چربی بدن داشتند؛ در عین حال، توده عضلانی و قدرت عضلات آن‌ها حفظ شد.
این موضوع اهمیت زیادی دارد، زیرا کاهش وزن سریع صرفاً از طریق محدودیت غذایی ممکن است به کاهش توده عضلانی نیز منجر شود.
عضلات نقش مهمی در سلامت متابولیک دارند. بخش قابل توجهی از گلوکز خون در عضلات مصرف می‌شود و توده عضلانی نیز بر نحوه پاسخ بدن به انسولین تأثیر می‌گذارد.
برخی مطالعات نشان داده‌اند که تجمع بیش از حد چربی در بافت عضلانی ممکن است پیام‌رسانی انسولین را مختل کند و بر تنظیم قند خون اثر منفی بگذارد.
پژوهشگران معتقدند ترکیب رژیم غذایی کم‌انرژی با تمرین‌های مقاومتی و هوازی می‌تواند به کاهش چربی بدن کمک کند و هم‌زمان از عضلات محافظت کند؛ موضوعی که ممکن است برای حفظ سلامت متابولیک در بلندمدت اهمیت داشته باشد.
بهبود شاخص‌های قلبی‌عروقی و کیفیت زندگی
فواید برنامه مداخله‌ای فقط به فروکش دیابت و تغییر ترکیب بدن محدود نبود.
در پایان مطالعه، شاخص‌های مختلف سلامت قلب و عروق نیز بهبود یافتند. آمادگی تنفسی نسبت به وزن بدن ۱۰.۳ درصد افزایش پیدا کرد و فشار خون و ضربان قلب در حالت استراحت کاهش یافت.
همچنین، بطن چپ قلب شرکت‌کنندگان گروه مداخله در مقایسه با گروه کنترل، از نظر شکل و ساختار وضعیت مطلوب‌تری نشان داد.
نتایج پرسش‌نامه‌ها نیز حاکی از کاهش فشار روانی ناشی از زندگی با دیابت و افزایش کیفیت زندگی شرکت‌کنندگان بود.
پژوهشگران در جمع‌بندی مقاله خود تأکید کردند که ترکیب رژیم غذایی کم‌انرژی با تمرین‌های هوازی و مقاومتی، علاوه بر کمک به فروکش دیابت، می‌تواند مزایای گسترده‌تری برای سلامت جسمی و روانی داشته باشد.
این روش می‌تواند دیابت را برای همیشه کنترل کند؟
با وجود نتایج امیدوارکننده، این مطالعه محدودیت‌هایی دارد. دوره مداخله و پیگیری تنها ۲۴ هفته بود؛ بنابراین هنوز مشخص نیست که فروکش دیابت و سایر فواید مشاهده‌شده تا چه مدت باقی می‌مانند.
همچنین، پژوهشگران نتوانستند مشخص کنند که رژیم غذایی به‌تنهایی نقش بیشتری در فروکش بیماری داشته است یا ورزش، یا اینکه نتیجه عمدتاً حاصل ترکیب این دو بوده است.
مطالعات قبلی نیز نقش رژیم‌های کم‌انرژی را در فروکش دیابت نوع ۲ بررسی کرده‌اند، اما کاهش وزن بدون توجه کافی به حفظ عضلات ممکن است پیامدهای نامطلوبی برای سلامت متابولیک داشته باشد.
به همین دلیل، پژوهشگران پیشنهاد می‌کنند مطالعات آینده گروه‌هایی را به‌طور جداگانه تحت رژیم کم‌انرژی، برنامه ورزشی یا ترکیب هر دو قرار دهند تا سهم هر مداخله در نتایج مشخص شود.
آن‌ها همچنین تأکید کردند که حفظ توده بدون چربی بدن و عضلات در جریان کاهش وزن سریع امکان‌پذیر است، اما برای بررسی تأثیر این موضوع بر سلامت متابولیک، عملکرد جسمی و روند بیماری، به مطالعات طولانی‌مدت نیاز است.
رژیم ۸۰۰ تا ۹۰۰ کالری در روز، یک رژیم بسیار کم‌کالری محسوب می‌شود و نباید بدون نظارت پزشکی اجرا شود. افراد مبتلا به دیابت نباید برای رسیدن به فروکش بیماری، داروهای خود را خودسرانه قطع کنند یا این برنامه را بدون ارزیابی تخصصی در پیش بگیرند.
نظر شما